Sinh nhật âm lịch và quy ước gia đình

Ngày sinh nhật

Sinh nhật âm lịch lặp lại tháng và ngày sinh của một người theo lịch Trung Quốc. Đây là âm dương lịch: các tháng theo chu kỳ Mặt Trăng, còn tháng nhuận giữ cho năm phù hợp với các mùa theo Mặt Trời. Vì vậy, cùng một sinh nhật âm lịch thường rơi vào ngày khác nhau theo lịch Gregory mỗi năm. Một lần đổi lịch chỉ xác định một lần xuất hiện của ngày đó, chứ không cho một ngày tương ứng cố định cho mọi sinh nhật về sau.

Điểm xuất phát là thông tin ghi chép ban đầu về ngày sinh. Hãy giữ lại ngày theo lịch Gregory nếu biết, năm tương ứng theo lịch Trung Quốc, tháng âm lịch, ngày âm lịch và thông tin tháng thường hay tháng nhuận. “Ngày mười hai tháng sáu” và “ngày mười hai tháng sáu nhuận” là hai ngày khác nhau. Giữ nguyên lời ghi trong gia phả hoặc giấy viết tay bên cạnh bản chép đã chuẩn hóa.

Với trường hợp sinh ở nước ngoài được ghi nhận gần nửa đêm, hãy giữ ngày, giờ và địa điểm tại nơi sinh cùng nhau. Đổi giờ sinh giữa các múi giờ có thể làm thay đổi ngày dân sự, vì vậy hãy ghi riêng mọi phép đổi như vậy, không thay thế thông tin ban đầu.

Tháng nhuận và ngày không có trong tháng

Tháng nhuận lặp lại số của tháng ngay trước nó, kèm dấu hiệu nhuận. Vì thế, tháng sáu thường và tháng sáu nhuận có thể cùng xuất hiện trong một năm. Mỗi tháng âm lịch có 29 hoặc 30 ngày, và độ dài của một tháng cùng số có thể khác nhau giữa các năm.

Tháng sáu thường và tháng sáu nhuận năm 2025 minh họa sự khác biệt này. Tất cả ngày dưới đây đều theo lịch Gregory.

Do đó, sinh nhật thuộc tháng sáu thường vẫn có lần tương ứng trong tháng thường, ngay cả khi sau đó có tháng sáu nhuận. Tổ chức thêm trong tháng nhuận là một lần kỷ niệm bổ sung.

Đối với người sinh vào tháng nhuận, phần lớn các năm không có tháng trùng khớp hoàn toàn. Gia đình có thể dùng tháng thường khi không có tháng nhuận tương ứng, hoặc tổ chức trong tháng thường hằng năm và đánh dấu riêng lần xuất hiện trong tháng nhuận. Quy tắc kỷ niệm là quy ước của từng gia đình.

Sinh nhật vào ngày ba mươi cần có quy tắc riêng khi lần xuất hiện tiếp theo của tháng ấy chỉ có 29 ngày. Những ngày thay thế có thể là ngày cuối tháng đó, tức ngày hai mươi chín, hoặc ngày đầu tháng kế tiếp. Ghi ngày được chọn là ngày tổ chức thay thế, không thay đổi ngày sinh ban đầu.

Lời nhắc hằng năm

Giữ hai thông tin riêng biệt: ngày sinh và quy tắc kỷ niệm. Lời nhắc cần nêu rõ tháng và ngày âm lịch ban đầu, dấu hiệu tháng nhuận nếu có, cùng cách xử lý khi ngày cần tìm không tồn tại.

Đổi riêng ngày kỷ niệm âm lịch của từng năm, áp dụng quy tắc của gia đình khi không có tháng nhuận tương ứng hoặc ngày ba mươi. Lưu ngày theo lịch Gregory của năm đó trong lời nhắc, thay vì lặp lại kết quả của một lần đổi lịch qua các năm.

Buổi sum họp có thể diễn ra vào ngày sinh nhật hoặc một ngày thuận tiện khác mà không làm thay đổi thông tin ngày sinh. Tuổi ghi trên thiệp mời là một lựa chọn độc lập khác: tổ chức sinh nhật âm lịch không bắt buộc phải dùng tuổi mụ.