Múa lân trong lịch lễ hội

Màn trình diễn

Múa lân làm sống động một con vật được tạo bằng bộ phục trang nhờ chuyển động và âm thanh bộ gõ. Trong cách phối hợp hai người quen thuộc, một người điều khiển đầu, người kia tạo thành thân và đuôi. Các bước chân, động tác khom người và xoay chuyển đồng bộ khiến con lân trông cảnh giác, tinh nghịch, do dự hoặc hào hứng. Trống, chiêng và chũm chọe đánh dấu những thay đổi về nhịp độ và hỗ trợ động tác.

Múa lân miền bắc và miền nam là hai nhóm khái quát, bên trong còn có những biến thể địa phương. Lân miền bắc thường có lớp lông xù màu đỏ hoặc vàng. Lân miền nam, còn gọi là tỉnh sư (醒狮, xingshi), nghĩa là “sư tử thức tỉnh”, đặc biệt gắn với truyền thống Quảng Đông và các cộng đồng gốc Quảng Đông ở nước ngoài. Những dạng riêng của Hải Nam và Thanh Sư Phúc Kiến cũng thuộc nền văn hóa trình diễn rộng lớn này.

Đầu lân phải đủ nhẹ để cử động nhưng vẫn đủ bền để dùng nhiều lần. Các đường nét được tô vẽ và những bộ phận có thể cử động giúp người múa thể hiện thần thái. Một số đoàn đánh dấu lần đầu sử dụng lân mới bằng lễ “điểm nhãn”, tượng trưng cho việc làm lân sống dậy.

Hái rau xanh

Thái thanh (采青, cai qing), nghĩa là “hái rau xanh”, là một trình tự biểu diễn gắn với may mắn và thịnh vượng. Lân tiến đến lễ vật bằng rau, thăm dò xung quanh rồi lấy rau. Phần đáp lại có thể gồm động tác nhai giả và rải hoặc trình các lá rau. Lễ vật của chủ nhà trở thành tâm điểm cuộc gặp giữa lân và khán giả.

Rau có thể được treo phía trên lân, tạo cơ hội cho động tác leo, nâng người hoặc giữ thăng bằng. Những cách bố trí khác giữ màn diễn gần mặt đất hơn. Bài múa có thể gây hứng thú bằng những lần thận trọng tiến tới và tinh nghịch đổi hướng, cũng như bằng động tác nhào lộn. Cách dàn dựng tùy vào phong cách của đoàn và không gian sẵn có.

Đằng sau vẻ tự phát là quá trình tập luyện bền bỉ. Người biểu diễn học bộ pháp, cách chơi bộ gõ và rèn sức bền trước khi thử những động tác giữ thăng bằng và bật nhảy khó. Hai người múa phải duy trì hình dáng con lân qua từng chuyển động, trong khi nhạc công đáp theo nhịp của nó.

Những dịp trong năm

Tết Nguyên đán Trung Quốc là một mùa biểu diễn nổi bật, khi các đoàn đến doanh nghiệp, nhà dân và những cuộc mừng công cộng. Múa lân còn đi cùng lễ ở đền miếu, lễ khai trương và các dịp cát tường khác. Các buổi diễn theo sự kiện của bên tổ chức, nên múa lân không có một ngày biểu diễn hằng năm duy nhất.

Các cuộc thi tạo nên một lịch tập luyện và biểu diễn riêng. Một số cuộc thi nhấn mạnh các bài nhào lộn trên cọc cao, trong khi những chuyến diễn dịp lễ có thể đòi hỏi bài diễn phù hợp với cửa nhà, sân hoặc địa điểm trong nhà. Các đoàn có thể tham gia cả hai. Bối cảnh thay đổi tác động đến cách biên đạo nhưng không làm đổi nhiệm vụ cơ bản: khiến lân chuyển động như một con vật thống nhất.