Chữ Phúc
Lời chúc phúc cho gia đình
Chữ Phúc (福, fú) có nghĩa là phúc lành hoặc điều may mắn. Được treo vào Tết Nguyên đán Trung Quốc, chữ này gửi gắm mong ước về một năm tốt lành: sức khỏe, sự an ổn, sung túc và hạnh phúc trong gia đình. Ý nghĩa của nó đủ rộng để gom nhiều niềm mong mỏi vào một chữ duy nhất.
Một kiểu trang trí quen thuộc là chữ màu đen hoặc vàng trên giấy đỏ, thường là một tờ giấy vuông được treo thành hình thoi. Màu đỏ tạo không khí lễ hội cho lời chúc. Chữ có thể được viết bằng bút lông, in hoặc kết hợp vào một mẫu cắt giấy. Đôi khi hoa, cá hay những hình ảnh cát tường khác bao quanh chữ, nhưng một chữ Phúc đơn giản, viết rõ ràng cũng tự nó chuyển tải được lời chúc.
Các gia đình thay đồ trang trí mới trong lúc chuẩn bị đón năm mới, thường đặt trên cửa ra vào, cửa sổ và tường trong nhà. Lối vào khiến lời chúc hiện ra trước mắt những người đến thăm. Chữ Phúc có thể xuất hiện cùng câu đối Tết và tranh dán cửa, nhưng có vai trò khác với cả hai: một chữ nêu lời chúc phúc, trong khi câu đối triển khai lời chúc qua hai vế tương ứng, còn tranh thể hiện lời chúc bằng hình ảnh.
Vì sao chữ Phúc đôi khi được treo ngược
Chữ Phúc lộn ngược biến một lối chơi chữ trong lời nói thành một cử chỉ nhìn thấy được. Trong tiếng Quan thoại, dào nghĩa là “lộn ngược” khi viết là 倒 và nghĩa là “đến” khi viết là 到. Vì vậy, nói rằng chữ Phúc bị lộn ngược có thể nghe giống như báo rằng phúc lành đã đến.
| Cách diễn đạt | Cách đọc tiếng Quan thoại | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| 福 | fú | Phúc lành hoặc điều may mắn |
| 福倒 | fú dào | Chữ Phúc bị lộn ngược |
| 福到 | fú dào | Phúc lành đến |
Hình thoi của tờ giấy và chiều của chữ là hai lựa chọn riêng biệt. Một tờ giấy vuông có thể được treo theo một góc mà chữ vẫn đứng đúng chiều; lối chơi chữ chỉ có khi chính chữ ấy được lộn ngược.
Cả cách treo đúng chiều lẫn treo ngược đều được sử dụng. Một số gia đình giữ chữ Phúc đúng chiều ở cửa chính và treo ngược ở những nơi khác trong nhà. Chữ đứng đúng chiều tự nó đã chuyển tải lời chúc phúc; cách treo ngược bổ sung lối chơi chữ.
Từ mong ước được ban phúc đến món quà bằng chữ viết
Từ này có lịch sử lâu đời hơn nhiều so với đồ trang trí bằng giấy. Những dạng chữ Phúc sớm xuất hiện trong các văn khắc cổ và gắn với việc dâng lễ, cầu xin thần linh ban phúc. Theo thời gian, chữ này trở nên quen thuộc trong chữ viết cát tường và nghệ thuật trang trí, thể hiện mong ước về một cuộc sống tốt đẹp trong nhiều hoàn cảnh vượt ra ngoài việc thờ cúng.
Viết chữ Phúc cũng biến lời chúc thành thứ mà một người có thể trao cho người khác. Các hoàng đế nhà Thanh từng ban tặng chữ Phúc do mình viết làm quà năm mới, kết hợp lời chúc tốt lành của chữ với ân sủng của hoàng đế.
Chữ Phúc viết tay và chữ Phúc in cùng hiện diện trong việc chuẩn bị đón năm mới. Nét bút đem lại cá tính riêng cho mỗi tờ viết tay; kỹ thuật in giúp người dùng dễ có được những mẫu cầu kỳ. Dù ở hình thức nào, treo một chữ Phúc mới cũng dành một vị trí hữu hình cho những mong ước của gia đình trong năm sắp tới.