Cắt giấy cho các lễ hội theo lịch
Giấy và hoa văn
Nghệ thuật cắt giấy, hay jianzhi (剪纸), tạo hình bằng cách bỏ đi một số phần của tờ giấy. Phần giấy còn lại tạo nên đường nét và kết cấu nối liền của hình. Những khoảng cắt rỗng cho phép cửa sổ, bức tường hoặc tờ giấy lót trở thành một phần của mẫu trang trí. Kéo và dao cắt mảnh là những dụng cụ chủ yếu.
Màu đỏ đặc biệt quen thuộc trong các tác phẩm dùng vào dịp lễ hội, nhưng nghệ thuật cắt giấy Trung Quốc cũng sử dụng những màu khác. Đồ trang trí xuất hiện trên cửa sổ, tường, cửa ra vào và gương, trong đám cưới và lễ mừng trẻ chào đời cũng như các lễ hội hằng năm. Một tác phẩm cắt giấy có thể là cảnh nhiều chi tiết, hoa văn đối xứng hoặc chỉ một chữ chúc phúc.
Mẫu trang trí lễ hội
Các mẫu đón năm mới thường kết hợp lời chúc cát tường với động vật, hoa hoặc những biểu tượng khác. Hình một con giáp có thể gắn đồ trang trí với năm sắp tới. Chữ Phúc gửi gắm lời chúc may mắn, còn cá có thể gợi sự dư dả qua âm đọc tên gọi của nó. Nhiều yếu tố có thể được nối thành một bố cục, nên viền hoa có thể bao quanh cả lời chúc viết bằng chữ lẫn một nhân vật ở giữa.
Cùng hệ thống hình ảnh ấy cũng được dùng trong các dịp mừng của gia đình. Biểu tượng Song hỷ gắn với đám cưới, còn chữ Thọ thích hợp với lời chúc sinh nhật. Cây cỏ theo mùa có thể tạo bối cảnh mà không khiến mẫu trang trí chỉ dành riêng cho một lễ hội. Chẳng hạn, hoa cúc gợi mùa thu nhưng tự nó không xác định một lễ tục cụ thể.
Nghề này được học qua quan sát và thực hành cũng như qua việc dạy học chính thức. Những mô típ lặp lại đem đến cho người học một vốn hình dạng; để tạo thành cả một cảnh, cần quyết định các hình ấy khớp với nhau và nối liền như thế nào. Người làm có thể dựa vào mẫu được truyền lại hoặc vẽ mẫu mới cho một dịp cụ thể.
Kỹ thuật cắt
Gấp giấy tạo sự lặp lại và đối xứng: một đường cắt xuyên qua nhiều lớp đã gấp sẽ lặp lại khi mở tờ giấy ra. Cắt tự do và cắt theo mẫu đã vẽ cho phép tạo những hình bất đối xứng, cảnh kể chuyện và phong cảnh. Vì vậy, đối xứng là một lựa chọn trong thiết kế, không phải yêu cầu bắt buộc của nghề.
Trong một tờ giấy liền mạch, mỗi đoạn giấy nối đều quan trọng. Bỏ đi một dải nối có thể khiến bông hoa, chữ hoặc nhân vật rời khỏi phần còn lại. Những khoảng rỗng nhỏ tạo chi tiết, còn những mảng lớn hơn không bị cắt giúp tác phẩm chắc và có đường nét dễ nhận ra.
Với bài tập đầu tiên đơn giản, hãy gấp giấy một lần rồi cắt một đường viền nối liền, chừa nguyên một số phần ở nếp gấp. Giữ các dải nối đủ rộng để không đứt khi mở ra. Khi mở tờ giấy, bạn sẽ thấy phần giấy đặc, khoảng trống và những hình đối xứng phối hợp với nhau ra sao.