Grafiki noworoczne i odnowa domu
Nianhua
Nianhua (年画), obrazki noworoczne, wprowadzają do domu pomyślne przedstawienia na przełomie roku. Ich tematy obejmują bóstwa opiekuńcze, dzieci, zamożne gospodarstwa domowe oraz sceny z opowieści lub teatru. Obraz może wyrażać nadzieję na ochronę, długie życie, dostatek lub rodzinne szczęście. Niektóre służą jako sezonowe ozdoby, inne mają swoje miejsce w kulcie domowym.
Druk umożliwił tym przedstawieniom dotarcie na szeroki rynek. Obrazki noworoczne rozwijały się wraz z upowszechnianiem druku za dynastii Song i rozkwitły w czasach Ming i Qing. Do ich tematów dołączyły sceny z powieści i opery, obok przedstawień religijnych i pomyślnych motywów.
W technice drzeworytniczej wzór wycina się tak, by wypukła powierzchnia przenosiła farbę na papier. Kolejne odbicia mogą tworzyć kontury i warstwy koloru. Następnie ręczne malowanie pozwala dodać twarze, cieniowanie lub inne szczegóły. Takie połączenie umożliwia warsztatowi powielanie rozpoznawalnego wzoru przy zachowaniu pracy pędzla na każdej odbitce.
Miejsce i znaczenie
Przewidziane miejsce ekspozycji pomaga wyjaśnić temat. Strażnicy drzwi chronią wejście; wizerunek Bóstwa Kuchni należy do przestrzeni przy palenisku. Strażników tworzących parę zwykle ustawia się twarzami ku środkowi, naprzeciw siebie. Postacie mogą trzymać broń, zapisane życzenia lub przedmioty kojarzone z dobrobytem.
| Rodzaj przedstawienia | Miejsce lub sposób użycia | Rola w domu |
|---|---|---|
| Para strażników drzwi | Przyklejana na wejściu lub wokół niego | Ochrona i życzenia pomyślności |
| Bóstwo Kuchni z kalendarzem | Wystawiane w kuchni i wymieniane w cyklu noworocznym | Miejsce składania ofiar i wyraz wiary w pieczę bóstwa nad domem |
| Dzieci, kwiaty i pomyślne przedmioty | Eksponowane wewnątrz domu | Życzenia rodzinnego szczęścia, dobrobytu lub długiego życia |
| Rytualne papierowe wizerunki bóstw | Składa się przed nimi ofiary; niektóre następnie się pali | Oddanie czci bóstwu lub rytualne przesłanie wizerunku jego boskiemu odbiorcy |
Rytualne papierowe wizerunki często nazywa się zhima, dosłownie „papierowymi końmi”, nawet jeśli nie przedstawiają konia. Kategoria ta częściowo pokrywa się z obrazkami noworocznymi, lecz nie jest z nimi tożsama. Barwna odbitka może pozostawać na widoku przez cały rok, podczas gdy prostszy wizerunek obrzędowy może zostać spalony po złożeniu ofiary. W obrzędach ku czci Bóstwa Kuchni spalenie starego wizerunku wysyła bóstwo do nieba ze sprawozdaniem, zanim zostanie umieszczony nowy obraz.
Regionalne warsztaty
Do głównych ośrodków wytwórczych należą Yangliuqing koło Tianjinu, Taohuawu w Suzhou i Zhuxianzhen w Henanie. Warsztaty wypracowały rozpoznawalne sposoby rysowania postaci, cięcia linii i nakładania barw. Yangliuqing kojarzy się zwłaszcza z połączeniem drukowanych konturów i ręcznego malowania; Taohuawu ma silną tradycję drzeworytu barwnego.
Handel przenosił te obrazy daleko poza miejsca ich powstania. Rodzina mogła kupić na miejscu wzór wykonany w innym regionie. Styl warsztatu i sposób użycia przez nabywcę tworzą więc odrębne części historii odbitki: pierwsza dotyczy sposobu wykonania arkusza, druga — powodów umieszczenia go w określonym pomieszczeniu lub przy wejściu.