Historyczne kalendarze japońskie
Historia kalendarza
Japonia używała kolejnych kalendarzy księżycowo-słonecznych przed przyjęciem kalendarza gregoriańskiego w 1873 roku. Wiedza kalendarzowa dotarła do Japonii z Chin przez Półwysep Koreański. Kronika Nihon Shoki odnotowuje pod rokiem 553 próbę sprowadzenia specjalisty od kalendarza z Baekje i pozyskania ksiąg kalendarzowych.
W kalendarzu księżycowo-słonecznym miesiące podążały za cyklem Księżyca, a miesiące przestępne utrzymywały numerowany rok w zgodzie z porami roku. Kalendarze japońskie rozróżniały 30-dniowe „duże” miesiące i 29-dniowe „małe” miesiące. Ich kolejność zmieniała się z roku na rok. Miesiąc przestępny, uruuzuki, dodawał kolejny miesiąc księżycowy. Dlatego „miesiąc 4” w starym dokumencie nie oznacza automatycznie gregoriańskiego kwietnia.
Ta zmienna sekwencja miała znaczenie w codziennym życiu. Daisho-reki, kalendarze pokazujące duże i małe miesiące, mogły ukrywać odpowiednie liczby w obrazach lub grach słownych. Łączyły praktyczne przypomnienie o długości miesięcy z wizualną rozrywką. Długości miesięcy były również ważne przy planowaniu płatności i innych spraw na koniec miesiąca.
Wybrane systemy kalendarzowe i pierwsze lata ich użycia
| Kalendarz | Pierwszy rok użycia w Japonii | Miejsce w kolejności |
|---|---|---|
| Senmyo | 862 | System pochodzenia chińskiego używany przez ponad osiem stuleci |
| Jokyo | 1685 | Reforma związana z Shibukawą Harumim |
| Horeki | 1755 | Późniejsza reforma okresu Edo |
| Kansei | 1798 | Późniejsza reforma okresu Edo |
| Tenpo | 1844 | Ostatni oficjalny system księżycowo-słoneczny przed przyjęciem kalendarza gregoriańskiego |
| Gregoriański | 1873 | Nowy kalendarz cywilny wprowadzony w okresie Meiji |
Tabela podaje lata użycia, które mogą różnić się od roku zatwierdzenia reformy. Reforma Jokyo została na przykład zatwierdzona w 1684 roku, a zaczęła obowiązywać w 1685. Harumi dostosował chiński kalendarz Shoushi za pomocą obserwacji i poprawek obejmujących różnicę długości geograficznej między Chinami a Japonią. Późniejsze reformy uwzględniały astronomię zachodnią.
Kalendarz był też publikowanym przedmiotem zawierającym więcej niż same daty. Guchureki, szczegółowe kalendarze z adnotacjami, zawierały informacje sezonowe i oceny dni. Ich właściciele czasem wykorzystywali wolne miejsca do wpisów dziennikowych. Uproszczone kalendarze zapisane kana, japońskim pismem sylabicznym, oraz rozwój druku poszerzyły krąg odbiorców informacji kalendarzowych. Zachowany kalendarz może więc przechowywać zarówno opublikowane informacje o danym roku, jak i zapis codziennego życia czytelnika.
Zmiana z 1873 roku
Reforma Meiji skróciła dwunasty miesiąc starego kalendarza. Jego drugi dzień był ostatnim dniem obchodzonym według dawnego systemu cywilnego. Następny dzień, który byłby Meiji 5, miesiąc 12, dzień 3, stał się 1 stycznia 1873, czyli Meiji 6, miesiąc 1, dzień 1. Kolejność dni trwała dalej, zmieniły się natomiast etykiety kalendarza.
| Położenie względem reformy | Datowanie japońskie | Odpowiednik gregoriański |
|---|---|---|
| Ostatni dzień starego kalendarza cywilnego | Meiji 5, miesiąc 12, dzień 2 | 31 grudnia 1872 |
| Pierwszy dzień nowego kalendarza cywilnego | Meiji 6, miesiąc 1, dzień 1 | 1 stycznia 1873 |
Reforma została wprowadzona Proklamacją Dajokan nr 337 z Meiji 5. Zastąpiła kalendarz cywilny, nie znosząc datowania według lat ery. Dlatego datę Meiji trzeba odczytywać wraz z kontekstem kalendarzowym: ten sam sposób oznaczania roku występuje po obu stronach zmiany.
Informacje według starego kalendarza nadal drukowano obok nowych dat w oficjalnych kalendarzach aż do kalendarza na 1909 rok. Przyjęcie kalendarza gregoriańskiego było gwałtowną zmianą administracyjną, ale datowanie księżycowe i terminologia sezonowa pozostały czytelnikom znane.
Wyszukiwanie historyczne
Historyczne przeliczenie zaczyna się od daty w jej zapisanej postaci: nazwy ery, roku ery, miesiąca, dnia oraz ewentualnego oznaczenia miesiąca przestępnego. Zachowaj tę transkrypcję obok wyniku przeliczenia. Zwykły miesiąc i miesiąc przestępny o tym samym numerze są odrębnymi miesiącami, dlatego pominięcie oznaczenia przestępności może przesunąć wynik o cały cykl księżycowy.
Baza Japanese Luni-Solar Month Database oferuje wyszukiwanie historyczne z polem miesiąca przestępnego oraz wyborem kalendarza cywilnego dla wyniku. Użyj informacji o erze i miesiącu z dokumentu, aby odnaleźć odpowiadający miesiąc, zamiast cofać współczesny kalendarz chiński w przeszłość.
Domyślnie baza podaje daty gregoriańskie od 15 października 1582 i daty juliańskie przed tą granicą. Wybierz wynik gregoriański jawnie, gdy w całym projekcie wymagane są odpowiedniki gregoriańskie. Granice niektórych historycznych er są niepewne, dlatego wpis blisko zmiany ery może również wymagać politycznego i geograficznego kontekstu oryginalnego dokumentu.
Przykład wyszukiwania: Meiji 5, dwunasty miesiąc, dzień 2
Załóżmy, że zapis podaje Meiji 5, dwunasty miesiąc, dzień 2, w miesiącu zwykłym — nie przestępnym. Otwórz NAOJ Japanese Luni-Solar Month Database, wybierz erę 明治 (Meiji), wpisz rok 5 i wybierz miesiąc 十二月 (12). Pozostaw pole Leap odznaczone, wybierz Gregorian Calendar jako kalendarz wyniku, a następnie kliknij Go.
Baza zwraca tabelę miesiąca. Znajdź wiersz dla dnia 2:
| Wpis starego kalendarza w tabeli | Wynik gregoriański |
|---|---|
| 明治05年12月02日 | 1872-12-31 |
| 明治05年12月03日 | 1873-01-01 |
Pierwszy wiersz daje przeliczenie: Meiji 5, zwykły miesiąc 12, dzień 2 = 31 grudnia 1872, kalendarz gregoriański.
Następny wiersz wymaga kontekstu historycznego. Wyjaśnienie reformy kalendarza Biblioteki Narodowej Parlamentu potwierdza, że po Meiji 5, dwunastym miesiącu, dniu 2 nastąpił 1 stycznia 1873 według nowego kalendarza. Tabela NAOJ kontynuuje siatkę starego kalendarza do dnia 3, ale to obliczone przyporządkowanie nie oznacza, że dzień 3 pozostał oficjalną datą cywilną.
Zapisując wynik, zachowaj pierwotną erę, rok, miesiąc, dzień oraz oznaczenie zwykły/przestępny obok przeliczonej daty i wyraźnie zapisz gregoriański jako kalendarz wyniku. Pozwala to zachować treść dokumentu, a jednocześnie jasno oddzielić przeliczenie i wszelkie zastrzeżenia wynikające z reformy kalendarza.