Sześć letnich okresów solarnych

Tradycyjne lato

Letni ciąg rozpoczyna się od Lixia i trwa przez Dashu, kończąc się, gdy Liqiu otwiera jesień. Sześć nazw łączy obrazy wzrostu i dojrzewania upraw, zmiany długości dnia przy przesileniu oraz nasilającego się gorąca. Pora roku przechodzi od bujnego wzrostu na początku maja do wilgotnych lipcowych upałów.

Tradycyjne lato zaczyna się wcześniej niż lato meteorologiczne, które na półkuli północnej obejmuje zazwyczaj czerwiec, lipiec i sierpień. Takie stałe, trzymiesięczne przedziały ułatwiają porównywanie danych klimatycznych. Pora roku wyznaczana przez okresy solarne zaczyna się natomiast wraz z Lixia na początku maja, a przesilenie czerwcowe przypada już w jej trakcie.

Sześć letnich okresów

Każdy wiersz podaje początek danego okresu w 2026 r.

Początek lata (Lixia)

Lixia otwiera tradycyjne lato, gdy istoty żywe stają się większe i nabierają sił. Przypisane mu oznaki sezonowe kierują uwagę ku drobnym stworzeniom i roślinom: odzywającym się turkuciom, wychodzącym z ziemi dżdżownicom i rosnącym tykwom. Obrazy te umieszczają początek lata w tętniącym życiem krajobrazie, zanim w dalszej części ciągu nadejdą okresy największych upałów.

Mała pełnia (Xiaoman)

Xiaoman oznacza niewielką lub częściową pełnię. Rolniczy obraz stojący za angielską nazwą „Grain Buds” przedstawia ziarno, które się wypełnia, lecz nie osiągnęło jeszcze pełnej dojrzałości. W północnych Chinach ziarniaki pszenicy stają się pełniejsze, gdy zbliżają się żniwa.

W południowych interpretacjach pełnia opisuje również nasilające się opady i wzrost poziomu rzek. Te dwa znaczenia wiążą ten sam okres z różnymi środowiskami rolniczymi: rozwijającym się ziarnem w jednym regionie i nadejściem obfitości wody w innym.

Zboże w kłosach (Mangzhong)

Człon mang w nazwie Mangzhong odnosi się do spiczastych ości zbóż. Tradycyjne objaśnienie łączy ten okres z siewem zbóż ościstych. Żniwa pszeniczne pojawiają się również wśród oznak sezonowych poprzedniego okresu, Xiaoman. Razem te dwa okresy przedstawiają początek lata jako czas zbiorów i dalszych zasiewów, gdy różne uprawy osiągają różne etapy rozwoju.

Przesilenie letnie (Xiazhi)

Xiazhi to przesilenie czerwcowe, przypadające przy długości ekliptycznej Słońca 90°. Wyznacza ono najbardziej na północ wysunięte roczne położenie Słońca względem równika niebieskiego oraz część roku o największej ilości światła dziennego na półkuli północnej. Po przesileniu położenie Słońca zaczyna ponownie przesuwać się ku południu. Gdy nadchodzi ten punkt zwrotny, tradycyjne lato trwa już od dłuższego czasu.

Mały upał (Xiaoshu)

Xiaoshu zaczyna się piętnaście stopni długości ekliptycznej Słońca po przesileniu. Mały upał otwiera parę nazw stawiających gorącą pogodę w centrum opisu pory roku. Jego pierwszą tradycyjną oznaką jest nadejście ciepłych wiatrów. Przymiotnik wskazujący na mniejsze nasilenie zapowiada mocniejszy obraz upału w Dashu.

Wielki upał (Dashu)

Tradycyjny opis Dashu łączy wilgotną ziemię, parne gorąco i obfite sezonowe deszcze. Upał i wilgoć są ze sobą ściśle powiązane w tym obrazie pełni lata. Inna oznaka mówi, że gnijąca trawa zamienia się w świetliki, zachowując dawne wierzenie o przemianie obok obserwacji pogody.

Sezonowe opóźnienie największych upałów

Najdłuższy dzień i największe nagromadzenie ciepła nie muszą przypadać jednocześnie. Po przesileniu czerwcowym powierzchnia może nadal otrzymywać więcej energii, niż traci, mimo skracania się dnia. Temperatury mogą więc wciąż rosnąć. Termin i wielkość tego sezonowego opóźnienia zależą od miejscowego środowiska i pogody, co pomaga wyjaśnić, dlaczego oba okresy upałów następują po Xiazhi.

Tradycyjne sanfu, czyli trzy okresy Fu, wyznaczają jeszcze inny przedział w obrębie tej gorącej pory roku. Ich daty łączą Xiazhi i Liqiu z dniami Geng w Ganzhi, czyli cyklu pni i gałęzi. Tworzą odrębny ciąg trzydziestu lub czterdziestu dni, który może trwać jeszcze po rozpoczęciu tradycyjnej jesieni wraz z Liqiu. Artykuł o trzech okresach Fu zawiera pełny przykład kalendarzowy z obliczeniami.