Chińskie daty księżycowe w praktyce buddyjskiej
Cykl roczny
Chińskie wspólnoty buddyjskie korzystają z tradycyjnego kalendarza do organizowania uroczystości upamiętniających, zgromadzeń religijnych i okresów intensywnej praktyki. Jego struktura jest księżycowo-słoneczna: miesiące księżycowe podążają za Księżycem, natomiast rok słoneczny wyznacza ramy sezonowe. Data religijna taka jak „miesiąc czwarty, dzień ósmy” przypada więc co roku w innym miejscu kalendarza gregoriańskiego.
Cykl roczny upamiętnia narodziny i oświecenie Buddy, a także obejmuje okazje poświęcone innym buddom i bodhisattwom. Bodhisattwowie to otaczane czcią postacie oddane dążeniu do przebudzenia i pomaganiu innym. Urodziny, dni oświecenia i dni wyrzeczenia mają różne znaczenia. Wyrzeczenie upamiętnia opuszczenie życia domowego w celu podjęcia praktyki religijnej. Nabożeństwa w tych dniach mogą obejmować recytację, składanie ofiar, skruchę i odnowienie zobowiązań do buddyjskiego postępowania.
Wybrane doroczne obchody
Wszystkie poniższe daty podają miesiąc i dzień księżycowy. Są to powracające uroczystości w chińskiej praktyce buddyjskiej, a nie kompletny program każdego klasztoru.
| Data księżycowa | Obchód | Kontekst kalendarzowy |
|---|---|---|
| Miesiąc 1, dzień 1 | Urodziny Majtrei | Zbiegają się z Chińskim Nowym Rokiem. |
| Miesiąc 2, dzień 19 | Urodziny Guanyin | Pierwsza z trzech głównych uroczystości poświęconych Guanyin. |
| Miesiąc 4, dzień 8 | Urodziny Buddy Siakjamuniego | Często obchodzone przez obmywanie wizerunku Buddy. |
| Miesiąc 6, dzień 19 | Dzień Oświecenia Guanyin | Świętuje przebudzenie bodhisattwy. |
| Miesiąc 7, dzień 15 | Radosny Dzień Buddy; Yulanpen | Związany ze wspólnotą monastyczną i ofiarami dedykowanymi pomyślności rodziców. |
| Miesiąc 9, dzień 19 | Dzień Wyrzeczenia Guanyin | Upamiętnia opuszczenie życia domowego. |
| Miesiąc 11, dzień 17 | Urodziny Buddy Amitabhy | Związane z recytacją imienia Buddy. |
| Miesiąc 12, dzień 8 | Dzień Oświecenia Buddy Siakjamuniego | Zwany również Dniem Bodhi; zbiega się z Laba. |
Urodziny obchodzone w ramach kultu mogą wyrażać tradycję religijną, nie będąc historyczną datą narodzin. Na przykład uroczystość Amitabhy w jedenastym miesiącu tradycyjnie łączy się z urodzinami mistrza chan Yongming Yanshou, którego wierni uważali za wcielenie Amitabhy. Trzy uroczystości Guanyin rozwinęły się w chińskiej praktyce buddyjskiej.
Odosobnienie poświęcone Amitabhie skupia się na długotrwałej recytacji imienia Buddy, niekiedy podczas siedzenia, chodzenia lub wykonywania pokłonów. W okolicach Dnia Bodhi wspólnoty chan i Czystej Krainy mogą podejmować intensywne odosobnienia inspirowane przebudzeniem Buddy. Doroczna uroczystość nadaje okresowi praktyki jego główny cel, natomiast samo odosobnienie może trwać kilka dni.
Programy świątynne
Miesięczne obchody tworzą drugi rytm w obrębie roku. Pierwszy i piętnasty dzień księżycowy są powracającymi okazjami do wizyt w świątyni, recytacji sutr i nabożeństw skruchy. Konkretne nabożeństwo zależy od świątyni. Cotygodniowe nauczanie i sesje medytacyjne mogą odbywać się obok tego harmonogramu księżycowego, dlatego jeden program może łączyć uroczystości doroczne, spotkania miesięczne i regularne zajęcia niedzielne.
Niektóre kalendarze oznaczają również dni zhai, dni wzmożonej dyscypliny religijnej, zwykle tłumaczone jako dni postu lub wstrzemięźliwości. Świeccy praktykujący mogą przyjąć Osiem Wskazań na dzień i noc, tymczasowo przestrzegając dyscypliny związanej z życiem monastycznym. Obejmuje ona powstrzymywanie się od aktywności seksualnej, rozrywki i jedzenia po południu, obok zobowiązań do nieodbierania życia, niekradzenia, niemówienia nieprawdy i nieużywania środków odurzających. Post dotyczy tu zarówno pory spożywania posiłków, jak i szerszej praktyki powściągliwości.
Odosobnienia i krótkoterminowe programy życia monastycznego mają własne harmonogramy uczestnictwa. Ich daty mogą być dobierane w pobliżu uroczystości religijnej lub ustalane osobno. Wpis dotyczący uroczystości wskazuje powracający obchód; daty rozpoczęcia i zakończenia programu wskazują okres uczestnictwa.
Nazwy w różnych tradycjach
„Dzień Buddy” nie określa jednej reguły daty. Chiński ósmy dzień czwartego miesiąca upamiętnia narodziny Buddy. Wesak, obchodzony w wielu wspólnotach buddyjskich w okolicach pełni, może łącznie upamiętniać jego narodziny, oświecenie i odejście. Przy porównywaniu lat religijnych znaczenie mają zarówno nazwa okazji, jak i konwencja kalendarzowa.
Nazwy chińskie i sanskryckie również pojawiają się obok siebie. Guanyin to Awalokiteśwara, bodhisattwa związany ze współczuciem. Dizang to Ksitigarbha, którego imię zwyczajowo tłumaczy się jako Skarbnica Ziemi. Dwujęzyczny program może używać tych alternatywnych imion dla tej samej postaci i tego samego nabożeństwa.