Qixi i wejście w dorosłość w wieku szesnastu lat na Tajwanie
Qixi w Tainanie
W Tainanie siódmy dzień siódmego miesiąca księżycowego jest ważnym terminem zuo shiliu sui (做十六岁), „obchodzenia szesnastu lat”. Rodziny dziękują za dorastanie młodej osoby i zaznaczają przejście ku większej odpowiedzialności. Obrzęd wiąże się z Qiniangma (七娘妈), czczoną jako opiekunka dzieci, której urodziny obchodzi się w Qixi. Ofiary i akty dziękczynienia uznają opiekę otrzymaną w dzieciństwie, zanim młoda osoba symbolicznie ją opuści.
Dawne zwyczaje Qixi związane z proszeniem o zręczność i tainańska ceremonia wejścia w dorosłość należą do tego samego okresu religijnego, lecz służą różnym celom. Kronika prefektury Tajwan z 1696 r. opisuje dziewczęta układające owoce, igły i nici na spotkanie poświęcone proszeniu o umiejętności. Kronika powiatu Tajwan z 1720 r. odnotowuje ofiary na urodziny Qiniangma i kolorowe nici dzieci. Relacje te opisują szerszy kontekst kultu Qixi. Ogólna historia Tajwanu Lian Henga bardziej szczegółowo opisuje zamożne rodziny świętujące osiągnięcie przez dziecko szesnastu lat z papierowym pawilonem, ofiarami i gratulacjami od krewnych oraz przyjaciół.
Znana miejscowa opowieść o początkach łączy wiek szesnastu lat z portową dzielnicą Wutiaogang, gdzie młodzi robotnicy mieli w tym wieku uzyskiwać prawo do płacy dorosłych. Historia wiąże dorastanie ze zdolnością zarabiania i podejmowania pracy dorosłego człowieka. Nie ustala jednego źródła różnych obrzędów domowych i świątynnych związanych z tą okazją.
Formy ceremonii
Pawilon Qiniangma, czyli Qiniangma ting, nadaje przejściu widzialną formę. Młoda osoba przechodzi pod nim, aby zaznaczyć wyjście spod opieki właściwej dzieciństwu. Podczas obrzędów domowych papierowy pawilon ustawia się wraz z ofiarami, a po oddaniu czci pali. Następnie można rozdać ciastka ryżowe krewnym i sąsiadom, dzieląc się rodzinną radością poza domem.
Ceremonia należy do dłuższej relacji z opiekunami dzieciństwa. W niektórych rodzinach dziecko otrzymuje ochronny sznurek na szyję, związany z bóstwem. Odnawianie sznurka w dzieciństwie i zdejmowanie go w dziękczynieniu w wieku szesnastu lat wyznaczają różne etapy tej relacji. Przejście pod pawilonem i zdjęcie sznurka wyrażają to samo ogólne przejście poprzez odmienne formy obrzędowe.
| Element obrzędu | Miejsce w obchodach |
|---|---|
| Ofiary dla opiekunów dzieciństwa | Dziękczynienie za dorastanie młodej osoby |
| Przejście pod pawilonem Qiniangma | Symboliczne opuszczenie opieki właściwej dzieciństwu |
| Zdjęcie ochronnego sznurka, tam gdzie jest praktykowane | Zakończenie wcześniejszej relacji boskiej opieki |
| Podanie herbaty rodzicom | Wyrażenie wdzięczności w rodzinie |
| Rozdawanie ciastek ryżowych | Dzielenie się obchodami z krewnymi i sąsiadami |
Ceremonie publiczne mogą dodawać stroje, świadectwa, procesje lub wizyty w kilku świątyniach. Rozwiązania te zależą od organizatora. W świątyni Kailong najważniejsze są kult Qiniangma i przejście pod pawilonem, natomiast konna procesja w strojach uczonych nadaje obchodom publiczną obecność na ulicach starego miasta.
Wiek i uczestnictwo
„Szesnaście lat” jest tradycyjnym oznaczeniem wieku. W zwyczajowej tradycyjnej rachubie dziecko zaczyna od jednego roku i zyskuje kolejny w Chiński Nowy Rok, a nie w każde urodziny. Programy publiczne mogą określać uprawnienie do uczestnictwa poprzez rocznik urodzenia: program Tainanu z 2023 r. uznawał za szesnastolatków młodych ludzi urodzonych w 2008 r. Uczestnicy nie muszą mieć za sobą szesnastych urodzin gregoriańskich. O prawie do udziału w danej ceremonii decydują opublikowane przez organizatora wymogi dotyczące roku lub daty urodzenia.
Qixi wyznacza zwyczajową rocznicę, choć ceremonie grupowe mogą odbywać się w pobliskich dniach. Obrzęd domowy może dotyczyć jednej młodej osoby i jej rodziny, a spotkanie świątynne skupia wiele rodzin. Ofiarowanie herbaty, wspólne procesje i zbiorowe dziękczynienie pozwalają, by ten osobisty etap życia stał się uroczystością wspólnotową.
Tainan zarejestrował zwyczaj jako miejskie dziedzictwo niematerialne w 2008 r. Obrzędy domowe trwają obok programów świątynnych i miejskich. Ich wspólnym przedmiotem jest przejście od przyjmowania opieki w dzieciństwie ku podejmowaniu odpowiedzialności, wyrażane przez relacje między młodymi ludźmi, rodzicami i ich wspólnotami religijnymi.