Dlaczego almanachy drukowane i internetowe podają różne informacje
Dwa almanachy mogą zgadzać się co do daty księżycowej, a różnić się w kwestii zawarcia małżeństwa, kierunku lub pomyślnej godziny. Mogą korzystać z różnych rodzajów danych, odmiennych konwencji granicznych albo innych zasad redakcyjnych. Warto zacząć porównanie od pola, które się różni, zamiast traktować cały kalendarz jako jeden wynik.
Różne rodzaje danych
Przeliczenie daty odpowiada na pytanie, jaki rok, miesiąc i dzień księżycowy odpowiadają dacie cywilnej. Obliczenie okresu solarnego wskazuje, kiedy Słońce osiąga określoną długość ekliptyczną. Yi i Ji dodają inną warstwę: tradycyjną klasyfikację zalecanych czynności i czynności, których należy unikać. Zgodność obliczeń astronomicznych nie wymaga zgodności reguł dotyczących czynności.
Atlas wyszukuje dzienne czynności w tabelach almanachu należących do jego biblioteki kalendarzowej. Wyszukiwanie to jest odrębne od obliczeń wyznaczających nowie i okresy solarne. Inny almanach może korzystać z innej tabeli czynności albo przypisywać inną wagę tradycyjnym warunkom związanym z danym dniem.
Nawet podobnie wyglądające etykiety mogą odpowiadać na różne pytania. Zarządca dnia należy do sekwencji rozpoczynającej się od Jian, Ustanowienia, i Chu, Usuwania. Bóstwo sprawujące pieczę należy do innej dwunastoelementowej sekwencji. Żółta Droga i Czarna Droga klasyfikują tę drugą. „Równowaga” i „Zarządca Losu” mogą zatem występować razem bez sprzeczności.
| Pole, w którym występuje różnica | Możliwa przyczyna | Co porównać |
|---|---|---|
| Dzień lub miesiąc księżycowy | Inna data cywilna, czas odniesienia lub oznaczenie miesiąca przestępnego | Pełną datę i konwencję kalendarzową |
| Ganzhi roku | Granica wyznaczona przez Chiński Nowy Rok lub Początek wiosny | Regułę rozpoczynania roku pni i gałęzi |
| Ganzhi miesiąca | Konwencja miesiąca księżycowego lub granica okresu solarnego | Rodzaj miesiąca oraz to, czy granicę wyznacza data, czy chwila |
| Ganzhi dnia w pobliżu 23:00 | Granica o północy lub na początku późnej pory Szczura | Czas zegarowy i konwencję filaru dnia |
| Yi lub Ji | Różne tabele czynności, terminologia lub dane wejściowe miesiąca | Dokładną czynność oraz zakres dzienny lub godzinowy |
| Kierunek bóstwa | Inne nazwane bóstwo, inny przedział czasu lub wariant tradycji | Nazwę bóstwa i schemat kierunków |
| Ogólna ocena pomyślności | Sposób łączenia klasyfikacji przyjęty w danym wydaniu | Objaśnienie tej oceny w danym wydaniu |
Konwencje wyznaczania granic
Granica okresu solarnego: 7 września 2026 r.
Biała rosa rozpoczyna się 7 września 2026 r. o 22:41, UTC+8, po zaokrągleniu do minuty. Wyznacza początek sezonowego miesiąca You. Dzień 7 września nadal należy do siódmego miesiąca księżycowego, po którym kolejny miesiąc zaczyna się 11 września.
W południe 7 września okres jeszcze się nie rozpoczął, ale jego data cywilna już trwa. Obliczenie zmieniające miesiąc na początku daty okresu zdążyło już przejść do kolejnego miesiąca. Obliczenie czekające na dokładną chwilę rozpoczęcia okresu jeszcze tego nie zrobiło.
| Pozycja dla 7 września 2026 r., 12:00, UTC+8 | Wynik |
|---|---|
| Data gregoriańska | 7 września 2026 r. |
| Data księżycowa | Miesiąc 7, dzień 26 |
| Miesiąc Ganzhi według początku daty jie | Ding-You 丁酉 |
| Miesiąc Ganzhi według dokładnej chwili rozpoczęcia jie | Bing-Shen 丙申 |
Te dwa wejściowe oznaczenia miesiąca mogą dawać różne klasyfikacje almanachu przy niezmienionej dacie księżycowej. Strona dzienna korzystająca z konwencji opartej na dacie może też zachować jedną etykietę miesiąca przez cały dzień, podczas gdy obliczenie dla konkretnej chwili zmienia ją w jego trakcie.
Tylko dwanaście okresów jie rozpoczyna te miesiące sezonowe. Występują one naprzemiennie z dwunastoma głównymi okresami solarnymi. Na przykład Równonoc jesienna jest głównym okresem solarnym i nie rozpoczyna kolejnego miesiąca Ganzhi między Białą rosą a Zimną rosą.
Daty cywilne i późna pora Szczura
Pora Szczura obejmuje przedział 23:00–01:00. Jej pierwsza godzina przypada przed północą, a druga po północy. Niektóre obliczenia filaru dnia przesuwają dzień pni i gałęzi do przodu o 23:00, inne natomiast zachowują bieżący dzień cywilny do północy.
Silnik Atlasu udostępnia oba ujęcia. Jego zwykłe dzienne Ganzhi pozostaje związane z datą cywilną. Konwencję przesuwającą dzień do przodu stosuje się przy obliczaniu pnia i gałęzi godziny oraz w kilku klasyfikacjach godzinowych. Różnica późnym wieczorem zależy zatem od tego, które pole się porównuje. Nie musi oznaczać zmiany daty księżycowej.
Czas odniesienia i daty historyczne
Ta sama chwila ma różne wskazania zegara w różnych strefach czasowych. Samo oznaczenie daty nie jest chwilą. Porównywanie daty w jednej strefie ze znacznikiem czasu przeliczonym na inną może wskazać różne dni cywilne, zanim zostanie zastosowana jakakolwiek reguła almanachu. Szczególnie istotne są zdarzenia bliskie północy, ponieważ data nowiu według czasu odniesienia staje się pierwszym dniem miesiąca księżycowego.
Wczesne daty wprowadzają kolejne rozróżnienie. Silnik Atlasu stosuje juliańskie daty cywilne do 4 października 1582 r., po którym następuje gregoriański 15 października 1582 r. Konwerter proleptycznego kalendarza gregoriańskiego rozciąga natomiast reguły gregoriańskie wstecz, więc identyczny zapis wczesnej daty może wskazywać inny dzień. Ta konwencja oprogramowania nie ustala, którego kalendarza użyto w historycznym chińskim zapisie.
Wydania drukowane i decyzje redakcyjne
Drukowany almanach łączy materiał kalendarzowy kompilatora z wybranym przez wydawcę układem, dodatkowymi działami i objaśnieniami. Dwie książki mogą korzystać z tego samego materiału kalendarzowego, a przedstawiać różne zestawy czynności. Jedna może podawać ocenę ogólną tam, gdzie druga drukuje kilka odrębnych klasyfikacji.
Brak czynności również może mieć różne znaczenia. Kompilator może pomijać rzadziej sprawdzane czynności, aby oszczędzić miejsce, albo objaśniać ogólną zasadę dotyczącą spraw niewymienionych. Pole „Nie wymieniono” w tabeli internetowej nie przejmuje automatycznie zasady danego wydania drukowanego. O sposobie odczytywania pominięć decyduje objaśnienie dołączone do wydania.
Tłumaczenie może stworzyć pozorną sprzeczność. Nacai, formalne dary oświadczynowe, i jiaqu, zawarcie małżeństwa, mogą zostać skrócone do „ślubu”. Przekład łączący te terminy sprawia, że dwa odrębne wpisy wyglądają jak konkurencyjne oceny jednej czynności. Pozostawienie widocznej oryginalnej nazwy pozwala wyjaśnić taki rodzaj rozbieżności.
Porównanie dostarcza najwięcej informacji, gdy odnotowuje pełną datę, pole, oryginalną nazwę czynności lub klasyfikacji oraz wydanie albo konwencję oprogramowania. Kiedy te elementy się zgadzają, pozostała różnica wynika ze stosowanych reguł lub danych. Liczenie niezwiązanych z nimi pomyślnych etykiet w innych miejscach strony nie pozwoli jej rozstrzygnąć.