Zhongyuan i Święto Głodnych Duchów

Sezon troski o zmarłych

Zhongyuan (中元) przypada piętnastego dnia siódmego miesiąca księżycowego. Jest to czas pamięci o przodkach, składania ofiar duchom, o które nikt inny nie dba, oraz odprawiania nabożeństw religijnych dla dobra zmarłych. Angielska nazwa Hungry Ghost Festival zwykle odnosi się do tego szerszego zespołu obchodów siódmego miesiąca.

Według popularnych wierzeń siódmy miesiąc to okres, w którym otwierają się bramy świata duchów i zmarli mogą odwiedzać żywych. Obchody mogą więc trwać przez cały miesiąc, z piętnastym dniem jako główną datą; niektóre społeczności szczególną wagę przywiązują do dnia czternastego. Rytuały otwarcia i pożegnania zależą od lokalnych tradycji, a nie od jednego harmonogramu obowiązującego wszędzie.

Przodkowie i głodne duchy zajmują w tych zwyczajach różne miejsca. Przodków wspomina się poprzez nazwane relacje rodzinne. Wędrujące lub zaniedbane duchy nie mają takiego samego dostępu do ofiar, a głodny duch w nauce buddyjskiej cierpi stan intensywnego, niezaspokojonego głodu. Troska o wszystkich tych odbiorców może przypadać na ten sam sezon, nie czyniąc ich jednak tym samym.

Zhongyuan i Urzędnik Ziemi

Nazwa Zhongyuan pochodzi z daoistycznego kalendarza Trzech Urzędników Nieba, Ziemi i Wody. Piętnasty dzień siódmego miesiąca należy do Urzędnika Ziemi, Diguan, którego rola wiąże się z wybaczaniem przewinień i uwalnianiem od cierpienia. Nabożeństwa Zhongyuan mogą obejmować modlitwy, recytacje, skruchę i obrzędy mające przynieść korzyść zmarłym oraz żywym.

Ten akcent pomaga zrozumieć, dlaczego sezon jest czymś więcej niż spotkaniem ze strasznymi duchami. Cel religijny obejmuje ulgę, pojednanie i lepszy los osób zmarłych. Modlitwy o bezpieczeństwo gospodarstwa domowego mogą towarzyszyć tej pracy troski.

Mulian i buddyjskie obchody Yulanpen

Buddyjskie Yulanpen koncentruje się na historii Maudgalyayany, znanego po chińsku jako Mulian. W przekazie pisma używa on duchowych mocy, by odnaleźć zmarłą matkę, i znajduje ją cierpiącą jako głodny duch. Jest wychudzona i nie może zdobyć pożywienia. Przynosi jej miskę ryżu, lecz zanim zdąży zjeść, ryż przemienia się w płonące węgle.

Zrozpaczony, że jego własne moce nie mogą jej uratować, Mulian prosi Buddę o pomoc. Budda wyjaśnia, że jej cierpienia nie da się pokonać wysiłkiem jednej osoby. Poleca Mulianowi złożyć ofiary wspólnocie monastycznej piętnastego dnia siódmego miesiąca, tradycyjnego zakończenia jej letniego odosobnienia. Wspólna praktyka duchowa mnichów i ich modlitwy mają jej pomóc.

Mulian wypełnia wskazanie, a jego matka zostaje uwolniona od cierpienia głodnego ducha. Nauka rozszerza obchody poza tę jedną rodzinę: ofiary można składać za żyjących rodziców i wcześniejsze pokolenia rodziców. Wdzięczność wyraża się przez hojność, a korzyść duchową z dobrych czynów, często nazywaną zasługą, dedykuje się innym.

Ofiary Yulanpen wspierają wspólnotę monastyczną. Różnią się od wystawiania jedzenia bezpośrednio na zewnątrz dla wędrujących duchów, choć oba zwyczaje mogą należeć do obchodów siódmego miesiąca tej samej społeczności. Już w VI wieku w Chinach odnotowywano zgromadzenia Yulanpen; z czasem buddyjskie nabożeństwa, daoistyczne rytuały i domowa pamięć coraz częściej dzieliły ten sezon.

Ofiary domowe i wspólnotowe

Gospodarstwo domowe może witać przodków kadzidłem, herbatą i przygotowanymi potrawami, ustawiając jedzenie przed tabliczkami przodków albo w innym rodzinnym miejscu kultu. Papierowe pieniądze i papierowe wyobrażenia ubrań lub innych potrzebnych rzeczy mogą być palone jako dary dla zmarłych. Intencją jest zapewnienie krewnym środków i podtrzymywanie relacji wdzięczności i odpowiedzialności.

Ofiary wspólnotowe rozszerzają gościnność poza krewnych. Stoły ustawione na zewnątrz świątyni, w sąsiedztwie lub przy firmie mogą zawierać ryż, owoce, gotowane potrawy, herbatę i inne zapasy. Są przeznaczone dla duchów, które nie mają potomków ani regularnych ofiar. Pełne szacunku określenie „dobrzy bracia” nadaje takim gościom uprzejme miejsce w zgromadzeniu.

W niektórych społecznościach pudu (普度), czyli powszechne wyzwolenie, łączy obfite ofiary z rytuałem buddyjskim lub daoistycznym. Specjaliści religijni mogą recytować pisma i odprawiać obrzędy, aby łagodzić cierpienie i prowadzić duchy dalej. W niektórych lokalnych tradycjach pojawiają się latarnie wodne jako światła dla zmarłych.

Przedstawienia i wspólne posiłki

Opera, teatr lalek i inne przedstawienia mogą być ofiarowane boskim lub duchowym widzom, a jednocześnie bawić żywych.

Wspólne posiłki i wkład w ceremonie gromadzą sąsiadów i współwyznawców. Spotkanie łączy troskę o zmarłych krewnych z szerszym obowiązkiem wobec tych, którzy w przeciwnym razie pozostaliby głodni i zapomniani.

Zhongyuan i siódmy miesiąc księżycowy w 2027 roku

W 2027 roku siódmy miesiąc księżycowy trwa od 2 do 31 sierpnia włącznie. Jego czternasty dzień przypada 15 sierpnia, a piętnasty — 16 sierpnia. Odróżniaj ten szerszy okres siódmego miesiąca od konkretnych obchodów Zhongyuan: tradycje regionalne i wspólnotowe różnią się tym, czy zaznaczają dzień czternasty, czy piętnasty. Kieruj się właściwą praktyką lokalną lub rodzinną, zamiast traktować którąkolwiek datę jako uniwersalną.