Yusheng en lo hei
Yusheng en lo hei
Yusheng (鱼生) is een gerecht van plakjes vis, fijngesneden groenten en smaakmakers. Lo hei (捞起), een Kantonese uitdrukking die ‘omhooggooien’ betekent, benoemt de gezamenlijke handeling: de tafelgenoten tillen de ingrediënten met eetstokjes op en mengen ze terwijl ze wensen voor het komende jaar uitspreken. Het gebruik is vooral verbonden met Singapore en Maleisië, waar restaurantmaaltijden, familiebijeenkomsten en vieringen op het werk verschillende omgevingen voor de gezamenlijke schotel bieden.
De kleurrijke moderne salade ontwikkelde zich uit eenvoudigere gerechten met rauwe vis. In de jaren 1930 werd yusheng al in restaurants in Singapore geserveerd. In de jaren 1960 hielpen de koks Tham Yui Kai, Sin Leong, Hooi Kok Wai en Lau Yoke Pui een uitgebreide versie met meer verschillende kleuren, smaken en texturen populair te maken. Maleisische verhalen schrijven ook aan Loke Ching Fatt in Seremban de ontwikkeling van een kleurrijke versie in de jaren 1940 toe. De concurrerende aanspraken betreffen bepaalde vormen van het feestgerecht; ze wijzen niet één uitvinder van rauwevissalade aan.
De gezamenlijke schotel
Vóór de maaltijd worden de ingrediënten afzonderlijk neergelegd, vaak vis, fijngesneden groenten, pomelo, knapperige garnering en kleine porties saus en smaakmakers. Terwijl onderdelen worden toegevoegd, spreekt de gastheer, gastvrouw of bediener gelukwensen uit. De tafelgenoten reiken vervolgens met hun eetstokjes naar de schotel, tillen de ingrediënten op en gooien ze door elkaar. Na dit ceremoniële mengen wordt de salade verdeeld en gegeten.
De woorden geven ingrediënten een extra betekenis. Vis roept overvloed op via de Mandarijnse homofonen yú, ‘vis’ (鱼), en yú, ‘overschot’ (余). Andere associaties berusten op kleur, zoetheid of een gebruikelijke uitdrukking, niet op een exacte woordspeling.
| Ingrediënt | Wens in het Mandarijn | Betekenis tijdens de ceremonie |
|---|---|---|
| Vis | Niánnián yǒuyú, 年年有余 | Moge er jaar na jaar overvloed zijn |
| Pomelo | Dàjí dàlì, 大吉大利 | Groot geluk en veel voorspoed |
| Wortel | Hóngyùn dāngtóu, 鸿运当头 | Moge het geluk op je weg komen |
| Pruimensaus | Tiántián mìmì, 甜甜蜜蜜 | Moge het leven zoet en gelukkig zijn |
De formulering en volgorde verschillen per gastheer of gastvrouw. Hoger opgooien drukt op speelse wijze de hoop op toenemende voorspoed uit, terwijl het uitroepen van de wensen iedereen een rol in de maaltijd geeft.
Ook de recepten behouden regionale verschillen. Bij sommige Teochew-presentaties worden afzonderlijke dipsauzen gebruikt, in tegenstelling tot het gezamenlijke mengen in Kantonese stijl dat van lo hei bekend is. Vegetarische versies vervangen de vis, maar behouden de groenten, smaakmakers en gezamenlijke handeling.
Het moment in de nieuwjaarsperiode
Yusheng wordt traditioneel verbonden met Renri, de zevende dag van de eerste maanmaand, ook bekend als de ‘verjaardag van de mensheid’. De maaltijd wordt inmiddels gedurende de hele Chinese nieuwjaarsperiode gehouden, doordat familieleden, collega’s en vrienden op verschillende dagen samenkomen.
Verpakte sets maken het gemakkelijk om het gerecht thuis samen te stellen. Door de onderdelen tot de bijeenkomst apart te houden, blijft de volgorde van toevoegen, wensen en opgooien behouden.