She-vieringen in de lente en de herfst

De aarde eren die een gemeenschap in haar bestaan voorziet

She-vieringen (社) eren de aarde waarvan het levensonderhoud van een gemeenschap afhangt. She kan de godheid van de aarde aanduiden, het altaar waar offers worden gebracht en de gemeenschap die rond die verering bijeenkomt. De gelegenheden in de lente en de herfst geven deze verhouding een seizoensritme: in de lente vraagt men om een vruchtbaar groeiseizoen, terwijl men in de herfst dankt voor de opbrengst ervan.

Gebeden om geschikte regenval, gezonde gewassen en bescherming tegen rampen maakten de lenteceremonie tot een voorbereiding op het komende werk. Herfstoffers erkenden de oogst en de blijvende steun van het land. Deze doeleinden hoorden bij de ervaring van het boerenbestaan, hoewel de timing van bepaalde gewassen en de vormen van verering per gemeenschap verschilden.

De offerplaats kon een altaar zijn, een plaatselijk heiligdom of een plek die met een boom verbonden was. De bijeenkomst bracht religieuze plicht samen met het sociale leven van buren. Mensen droegen eten of andere middelen bij, namen deel aan de verering en aten daarna samen. Het eren van het land bevestigde ook de relaties tussen degenen die erop leefden en werkten.

Van aardaltaren tot dorpsfeesten

De verering van grond en graan had een belangrijke plaats in de vroege Chinese staatsrituelen. De altaren van heersers drukten hun verantwoordelijkheid voor het land en zijn bevolking uit. Plaatselijke She-vieringen werkten op kleinere schaal en brachten naburige huishoudens bijeen rond hun eigen offerplaats. Hofceremonies en dorpsfeesten deelden hun betrokkenheid bij de landbouw, zonder dezelfde rituelen of organisatie te hebben.

Vanaf de zesde eeuw laten beschrijvingen van She-bijeenkomsten zien hoe buren onder een boom offers brachten en daarna het offervoedsel deelden. In de Tang-periode waren de She-vieringen in de lente en de herfst belangrijke dorpsgelegenheden, met verering, feestmaaltijden en vermaak. Muziek, trommels en, in latere tradities, theater konden zich tot de godheid richten en tegelijk mensen als publiek bijeenbrengen.

De datums van deze vieringen veranderden per periode en plaats. De regel van de vijfde Wu-dag (戊), die veel almanakken gebruiken, is één manier om ze in het seizoensjaar te plaatsen. Deze mag niet op het verleden worden geprojecteerd als de onveranderlijke regel voor elke historische She-ceremonie.

Het offer en de maaltijd delen

Samen eten staat centraal bij She-vieringen. Eten dat eerst tijdens de verering wordt aangeboden, kan onder de deelnemers worden verdeeld. Het ontvangen van een aandeel verbindt het huishouden zo met de grotere bijeenkomst. Graan, wijn en vlees komen in historische verslagen voor, waarbij de omvang van het feestmaal afhangt van wat de gemeenschap bijdraagt. De maaltijd maakt de in het ritueel nagestreefde weldaden tastbaar door eten samen te verdelen en te nuttigen.

Herfstvieringen konden zich ook uitstrekken tot bezoeken en geschenken. Beschrijvingen uit de Song-periode vermelden de uitwisseling van koeken en wijn, bijzondere maaltijden en bijeenkomsten met familieleden en buren. Dankbaarheid werd geuit door gastvrijheid én door offers aan het altaar.

Shefan, ‘She-rijst’, geeft dit gedeelde eten in delen van westelijk Hunan een plaatselijke vorm. Tujia- en Miao-huishoudens bereiden rijst met lentekruiden, gezouten varkensvlees en andere ingrediënten en wisselen porties uit met buren.

De datumregel van de vijfde Wu-dag in de Atlas

De Atlas telt inclusief: de eerste Wu-dag op of na de kalenderdatum van de zonneterm telt als de eerste. De vijfde is de She-dag.

Wu is hier de vijfde hemelse stam. Deze verschilt van de zevende aardse tak, die met het Paard is verbonden en zonder toontekens eveneens als wu wordt geschreven. De dagstam keert elke tien dagen terug; Wu is geen naam van een weekdag.

Met D als de eerste Wu-dag die aan deze voorwaarde voldoet, ziet de volledige telling er zo uit:

Een Wu-dag waarop de zonneterm valt, telt mee. Zo levert 4 februari 2024 een She-dag in de lente op 15 maart op, en 7 augustus 2025 een She-dag in de herfst op 16 september. Beide begindatums waren Wu-dagen waarop de bijbehorende zonneterm viel. Pas ná een Wu-dag met een zonneterm beginnen te tellen zou daarentegen een datum tien dagen later opleveren. De inclusieve conventie bepaalt de berekening van de Atlas; een plaatselijke rituele kalender kan een andere indeling gebruiken.