Uzun ömür doğum günü kutlamaları

Bir büyüğü onurlandırmak

Uzun ömür doğum günü kutlaması, yaşlı bir kişinin yaşamını onurlandırır; sağlık ve birlikte geçirilecek daha nice yıllar için dilekleri ifade eder. Çocuklar, torunlar, diğer akrabalar ve arkadaşlar kutlama dileklerini sunmak, armağan vermek ve doğum günü yemeğini paylaşmak için toplanır. Altmışıncı ve onu izleyen on yıllık doğum günleri, daha büyük kutlamalar için yaygın vesilelerdir; ancak seçilen dönüm noktaları aileye ve yaş sayma yöntemine bağlıdır.

Kutlamanın merkezinde aile büyüğü bulunur. Resmî bir kutlamada onur yerine oturur; genç akrabalar doğum günü dileklerini sunmak için öne gelir. Doğum gününde saygı sunmak anlamındaki baishou (拜寿), eğilerek selam vermeyi veya eski biçimi koruyan hanelerde diz çökmeyi içerebilir. Bu jestler anne babaya ya da büyükanne ve büyükbabaya minnet ve saygıyı ifade eder. Daha sade bir toplantı da sözlü iyi dilekler, sohbet ve ortak bir yemekle aynı özeni gösterebilir.

Çocuklar ve torunlar kutlamayı düzenleyebilir, yemek hazırlayabilir ve aile büyüğü için önemli kişileri davet edebilir. Konuklar uzun ve sağlıklı bir yaşam dileğinde bulunur; yemeğe bir kadeh kaldırma da eşlik edebilir. Armağanlar kullanışlı eşyalar veya doğum günü mesajı taşıyan nesneler olabilir. Bazı haneler kutlamayı evde bir yemekle sınırlar; başkaları ziyafet için daha geniş bir çevreyi bir araya getirir.

Görünür hâle gelen dilekler

Uzun ömür imgeleri, doğum günü dileklerine yazılabilen, sergilenebilen, giyilebilen veya yenilebilen bir biçim verir. Ming ve Qing dönemlerinde uzun ömür temalı resimler, süs eşyaları ve giysiler doğum günlerinde armağan edilir ve kullanılırdı. Bunların tasarımları, doğum günü süslerinde ve armağanlarında görülen simgeleri açıklamaya yardımcı olur.

Göze çarpan bir shou karakteri toplantının amacını duyurabilir; şeftali biçimli doğum günü yiyeceği de aynı dileği sofraya taşır. Sağlık ve uzun yaşam mesajını güçlendirmek için birkaç motif birlikte kullanılabilir.

Şeftaliler, Shoulao ve doğum günü yemeği

Şeftalinin anlamı ölümsüzlerin dünyasından gelir. Batı’nın Kraliçe Anası Xiwangmu hakkındaki öykülerde, göksel bir bahçede meyvelerinin olgunlaşması binlerce yıl süren şeftali ağaçları vardır. Xiwangmu, değerli şeftalilerin paylaşıldığı büyük bir ziyafette ölümsüzleri ağırlar. Onları yiyenler olağanüstü uzun ömür veya ölümsüzlük kazanır. Doğum gününde sunulan şeftali, yaşamın uzaması biçimindeki bu harika armağanı hatırlatır.

Uzun ömür tanrısı Shoulao, bu dileğe insan biçimi verir. Genellikle yüksek alınlı, uzun beyaz sakallı, elinde asa ve şeftali taşıyan yaşlı bir adam olarak gösterilir. Görüntüsü, saygın bir ileri yaş düşüncesini efsanevi meyveyle birleştirir.

Doğum günü yemeğinde shoutao (寿桃), yani “uzun ömür şeftalileri”, taze şeftali veya özellikle buharda pişirilmiş çörekler olmak üzere şeftali biçimli yiyecekler olabilir. Biçim verilmiş örnekler, taze meyve bulunmadığında bile şeftalinin anlamının sofraya katılmasını sağlar. Biçimleri ve kutlama amaçları, belirli bir iç harçtan veya tariften daha önemlidir.

Uzun erişteler de yaygın doğum günü yiyeceklerindendir. Uzunlukları, uzun yaşam dileğini ifade eder; bu nedenle uzun teller sunmak, iyi dileği yemeğin kendisinde görünür kılar. Doğum günü yiyeceklerini paylaşmak, konukların kutlamaya katılmasını sağlar. Günümüz aile kutlamasında bu yiyeceklerin yanında doğum günü pastası da bulunabilir.

Altmış neden önemlidir?

Altmışın takvim açısından özel bir anlamı vardır. Gövde-dal döngüsü Ganzhi, on gövde ile on iki dalı, altmış adımdan sonra başlangıç çiftine dönen bir dizide birleştirir. Yıllara uygulandığında, doğum yılının birleşimi altmış Çin takvimi yılı sonra geri gelir. Bu tam dönüş, altmışıncı doğum günü kutlamasının önemini açıklamaya yardımcı olur.

Yıl adının geri gelmesi, Gregoryen ve ay takvimine göre doğum günlerinin yeniden aynı güne rastlayacağını garanti etmez. Ayrıca itibari yaşın altmışa ulaşmasından da ayrıdır. Çin Yeni Yılı’nı esas alan kurala göre itibari yaş doğumda birden başlar ve her Yeni Yıl’da artar. Dolayısıyla doğum yılından altmış yıl sonraki Çin takvimi yılında itibari yaş 61 olur: hesap 60 + 1’dir.

Ailenin kutlama için seçtiği yaş ile yıl dönümü tarihi ayrı kararlardır. Doğum günü ay takvimini veya Gregoryen takvimini izleyebilir; kutlamada kullanılan yaş ise hanenin geleneksel sayımına göre belirlenebilir.