Üç Görevli ve Üç Yuan tarihi
Üç tarih
Üç Görevli, yani Sanguan (三官), Taocu ibadette Göğü, Yeri ve Suyu yönetir. Yıllık törenlerine topluca Sanyuan (三元), yani Üç Yuan denir: Shangyuan, Zhongyuan ve Xiayuan. Her biri belirli bir kamerî ayın on beşinci gününe rastlar. Dizi; iyilik, bağışlanma ve sıkıntıdan kurtulma dileklerini dinî yılın tekrarlanan üç noktasına bağlar.
| Tören | Ay takvimi tarihi | Görevli | Geleneksel rolü |
|---|---|---|---|
| Shangyuan | 1. ay, 15. gün | Tianguan, Gök Görevlisi | İyilikler bahşetme |
| Zhongyuan | 7. ay, 15. gün | Diguan, Yer Görevlisi | Yanlış davranışları bağışlama |
| Xiayuan | 10. ay, 15. gün | Shuiguan, Su Görevlisi | Sıkıntı ve felaketten kurtarma |
Görevlilerin insan davranışlarını incelediğine, iyi ve kötü eylemlere karşılık verdiğine inanılır. İbadet, korunma isteklerinin yanında tövbeyi ve davranışlarını düzeltme niyetini içerir. Sunular ve kutsal metinlerin okunması, otoritelerine saygıyı ve yardımları için yakarışları ifade eder.
Tasvirler ve kimlikler
Görevliler, ilahi yöneticiler olarak görünür. Tasvirlerde resmî cüppeler içinde, törensel biçimde otururken veya saray görevlilerinin taşıdığı levhalarla bulutların arasında ayakta gösterilirler. Denetim gezilerini betimleyen resimlerde çevrelerini hizmetliler, mühürler ve insan eylemlerinin kayıtları sarar. İmgelem, ilahi dünyayı insan davranışlarıyla ilgilenen düzenli bir yönetim olarak sunar.
Kimliklerine ilişkin anlatılar değişir. Bilinen bir gelenek, Gök Görevlisi’ni Yao, Yer Görevlisi’ni Shun, Su Görevlisi’ni ise Çin’in eski çağlarının örnek hükümdarlarından Yu ile özdeşleştirir. Bir diğeri, Görevlileri ilahi yaşam enerjisinin tezahürleri olarak açıklar. Bu dinî gelenekler, ibadetteki rollerini korurken üç tanrının kim olduğuna ilişkin farklı anlatımlar verir.
Paylaşılan bayram günleri
Shangyuan, Çin Yeni Yılı kutlamalarının sonuna yakın Fener Bayramı’yla aynı tarihi paylaşır. Gök Görevlisi’ne ibadet, haneler ve daha geniş topluluk için iyilikleri vurgular. Dolayısıyla fener kutlamaları ve tapınağın yıl dönümü ayini, aynı programlara sahip olmadan aynı güne ait olabilir.
Zhongyuan, yedinci ayın sunu ve anma mevsimine rastlar. Taoculuktaki bağışlanma bağlantısı, kamusal takvimde atalara sunular ve Budist Yulanpen töreniyle örtüşür. Yer Görevlisi’ne ibadette ilahi okuma, sunular ve tövbe güne kendine özgü odağını verir.
Xiayuan, Su Görevlisi’nin yıl dönümüyle diziyi tamamlar. Dualarda felaketten kurtulma ve talihsizliğin giderilmesi dilenir.