Çin çift saatleri ve bölünmüş Sıçan saati

Modern saatte on iki zaman dilimi

Her dal iki saatlik bir aralığa karşılık gelir. Aşağıdaki tablo, gece yarısından gece yarısına uzanan tek bir sivil gün içindeki diziyi, Sıçan saatinin iki bölümünü ayırarak gösterir. Bütün aralıklar başlangıç saatini içerir, bitiş saatini içermez. Dolayısıyla 01:00 erken Sıçan’a değil Chou’ya; 23:00 ise Hai’ye değil geç Sıçan’a aittir.

Burada 24:00, ertesi tarihin başlangıcındaki 00:00 anlamına gelir.

On üç satır 24 saati kapsar. Kesintisiz bir Sıçan dilimi, bir tarihteki geç Sıçan ile ertesi tarihteki erken Sıçan’ı birleştirir. Tek bir sivil tarih içindeki iki Sıçan satırı, birbirinden yirmi iki saatle ayrılır ve Sıçan saatinin farklı tekrarlarına aittir.

00:00–00:59 ve 23:00–23:59 gibi etiketler, aynı aralıkları dakika duyarlılığında ifade eder. Son dakikanın içindeki saniyeleri de kapsarlar. Bir sonraki dilim başlamadan önce boşluk yoktur.

Bölünmüş Sıçan saati ve gün sınırı

Saat aralığı ile günün Ganzhi’si, yani gövde-dal adı, farklı sorulardır. Bir hesaplama mevcut günün Ganzhi’sini korusa da ilerletse de, bir saat Zi dalına ait olabilir. İkinci tercih, özellikle bir Bazi haritasında günün gövde-dal çifti olan gün sütunu için önemlidir.

Atlas’ın hesaplama motoru, geç Sıçan saati için aşağıdaki yaklaşımları birbirinden ayırır.

Bu tercihler, her alanı denetleyen tek bir anahtar değildir. Özellikle mevcut gün sütununun korunması, motorun saat hesaplamasında da o günün gövdesini korumasını sağlamaz. Saat gövdesi yine günü ilerleten kurala uyar.

11–12 Eylül 2026’da gece yarısının iki yanı

11 Eylül 2026 Wu-Zi (戊子), 12 Eylül ise Ji-Chou (己丑) günüdür. Aşağıdaki karşılaştırma sabit UTC+8 saatini kullanır.

Jia-Zi saati, gece yarısını aşarak sürer. 11 Eylül’ün başındaki erken Sıçan, Ren-Zi olduğundan, bu tarihin iki Sıçan satırı aynı dalı paylaşır, ancak farklı gövdelere sahiptir.

Saat gövdesi, kısa bir kurala uyar. Gövdeleri Jia = 0’dan Gui = 9’a, dalları Zi = 0’dan Hai = 11’e kadar numaralandırın. İlgili gün gövdesi indeksinin beşe bölümünden kalanın iki katını alın, saat dalının indeksini ekleyin ve sonucun ona bölümünden kalanı kullanın. Geç Sıçan’da ilgili gövde, ertesi günün gövdesidir. Wu günü, erken Sıçan için Ren verir; 23:00’te Ji’ye geçilmesi, geç Sıçan için Jia verir.

Günlük Pengzu özdeyişleri ile iş önerileri olan günlük Yi ve Ji, olağan günlük girdilerine bağlı kalır. Saatlik işler ile saatin nöbetçi tanrısı, günü ilerleten kuralı kullanır. Dolayısıyla gece geç saatlere ait bir kayıt, sivil günün günlük bilgilerini ertesi günün gövdesi ve dalıyla hesaplanan bir saatle bir araya getirebilir.

Saat, yer ve tarihî kayıtlar

Tablo, bir zaman standardı seçildikten sonra dal saatlerini saat üzerindeki aralıklara karşılık getirir. Bir zaman damgasını saat dilimleri arasında dönüştürmez. Dal adı tek başına tarihî bir kayıtta kullanılan standardı da belirlemez. “Mao saati” bir aralık verir; modern bir zaman damgası ise açık bir saat dilimi farkıyla belirli bir dakikayı gösterebilir.

Yerel güneş zamanı ile modern standart zaman da farklıdır. Yerel güneş zamanı, Güneş’in belirli bir boylamdaki konumuna bağlıdır. Standart zaman saati ise üzerinde anlaşılmış bölgesel bir referansı izler. Bu nedenle aynı olay, bu sistemlerde farklı saatlerle gösterilebilir.

Eski bir almanağın dal saatleri, ait olduğu yerin ve dönemin zaman tutma uygulamasına bağlıdır. Modern tablo on iki adı anlamak için yararlıdır; ancak kesin bir tarihî dönüşüm, özgün tarihi, yeri ve zaman kuralını gerektirir. Yalnızca dal adı tanıdık diye bir kayda modern saat dilimi farkı eklenmemelidir.