การจัดพิมพ์ปฏิทินฤกษ์จีนในฮ่องกง

ทงซูกับทงเซิ่ง

ทงเซิ่ง (通胜) ซึ่งมักเขียนว่า Tong Shing ในภาษาอังกฤษที่ใช้ในฮ่องกง เป็นชื่อที่คุ้นเคยของปฏิทินฤกษ์จีน ชื่อนี้เกิดจากการเล่นคำในภาษากวางตุ้ง เพราะคำว่า “หนังสือ” 书 กับ “แพ้” 输 ออกเสียงเหมือนกัน การแทนคำว่า “หนังสือ” ด้วย “ชนะ” 胜 จึงทำให้ ทงซู (通书) มีชื่อที่เป็นมงคลยิ่งขึ้น ธรรมเนียมการเรียกชื่อประจำภูมิภาคนี้ไม่ได้หมายถึงระบบปฏิทินอีกระบบหนึ่ง

ทงเซิ่งที่เย็บเป็นเล่มอาจมีเนื้อหามากกว่าปฏิทินประจำปี นอกจากวันที่จันทรคติ สารทฤดู และรายการเลือกฤกษ์แล้ว ฉบับต่าง ๆ ยังเคยรวม คัมภีร์พันอักษร เรื่องราวความกตัญญูประกอบภาพ ศิลปะการเขียนพู่กัน คู่มือช่วยใช้ภาษาอังกฤษ และเนื้อหาการทำนาย หนังสือจึงรวมปฏิทินสำหรับปีนั้นเข้ากับชุดความรู้สำหรับค้นดูในครัวเรือนที่กว้างขวางกว่า

ส่วนต่าง ๆ ใช้งานไม่เหมือนกัน หน้าที่มีวันที่ช่วยกำหนดเวลาของงานและอ่านการจัดประเภทประจำวัน ส่วนเนื้อหาเสริมค้นดูได้โดยไม่ต้องผูกกับวันใดโดยเฉพาะ การรวมกันเช่นนี้อธิบายได้ทั้งความหนาของหนังสือบางเล่ม และการมีเนื้อหาด้านปฏิทิน พิธีกรรม วรรณกรรม และการใช้ชีวิตปะปนอยู่ระหว่างปกเดียวกัน

ผู้เรียบเรียงและผู้จัดพิมพ์

สายงานเรียบเรียงที่สืบทอดในครอบครัว

สายงานเรียบเรียงที่มีอิทธิพลสายหนึ่งเกี่ยวข้องกับ เจินปู้ถัง ไช่จุ้ยไป๋เป็นผู้เริ่มธรรมเนียมของครอบครัวและเรียบเรียง ชีเจิ้งจิงเหว่ยลี่ซู ซึ่งเป็นหนังสือปฏิทินรายปีที่เริ่มออกเป็นชุดตั้งแต่ ค.ศ. 1891 งานสืบทอดผ่านไช่เหลียนฟาง บุตรชาย ไปสู่ ไช่ปั๋วลี่ ผู้เป็นหลานชาย ซึ่งรู้จักกันในภาษาอังกฤษที่ใช้ในฮ่องกงว่า Choi Park-lai

ชื่อไช่ปั๋วลี่ผูกพันอย่างใกล้ชิดกับการจัดพิมพ์ทงเซิ่งในฮ่องกง ผู้สืบทอดรุ่นที่สี่มีไช่ซิ่งหัว บุตรสาวของเขารวมอยู่ด้วย งานของครอบครัวนำการคำนวณปฏิทิน การจัดทำรายการกิจกรรมตามขนบ และการจัดเนื้อหาเพื่อพิมพ์เผยแพร่มารวมกัน

การเรียบเรียงและการผลิตสัมพันธ์กันอย่างใกล้ชิดในกิจการครอบครัวนี้ การเตรียมปฏิทินฤกษ์จีนต้องทั้งคำนวณรายการและจัดข้อความกับภาพประกอบเป็นหน้าที่พร้อมพิมพ์ หน้าหนึ่งต้องนำข้อมูลหลายชนิดมาอยู่ในรูปที่กวาดตาดูตามวันที่ได้

การเรียบเรียงและการจัดพิมพ์

ชื่อผู้เรียบเรียงไม่ได้ระบุผู้รับผิดชอบทุกส่วนของปฏิทินฤกษ์จีนที่จัดพิมพ์ เจินปู้ถังส่งเนื้อหาปฏิทินให้หนังสือที่มีเนื้อหากว้างขวางกว่า ซึ่งออกภายใต้ชื่ออย่าง กว่างจิ่งถัง และ หย่งจิ่งถัง ผู้จัดพิมพ์เพิ่มเนื้อหาเสริมล้อมรอบเนื้อหาปฏิทินนั้น

งานทำหนังสือแบ่งได้เป็นสามบทบาท แม้กิจการเดียวจะทำมากกว่าหนึ่งบทบาทก็ตาม

หนังสือสองฉบับจึงอาจใช้ผู้เรียบเรียงคนเดียวกัน แต่ต่างกันที่ส่วนความรู้สำหรับค้นดู ตัวพิมพ์ ภาพประกอบ หรือการเข้าเล่ม ในทางกลับกัน ชื่อบนปกที่คุ้นเคยอาจยังใช้ต่อไปแม้กระบวนการผลิตเปลี่ยนแปลง ชื่อผู้เรียบเรียง ผู้จัดพิมพ์ และปีของฉบับเมื่อใช้ร่วมกันจึงระบุหนังสือได้แม่นยำกว่าชื่อบนปกเพียงอย่างเดียว

ปีที่ปฏิทินฤกษ์จีนจัดทำไว้ให้ใช้ยังต่างจากปีที่พิมพ์ด้วย ฉบับสำหรับปีหน้าอาจออกล่วงหน้า ดังนั้น ทั้งสองปีจึงปรากฏในข้อมูลการจัดพิมพ์ได้อย่างถูกต้อง

รูปแบบที่เปลี่ยนไป

การรวมหนังสือและออกแบบรายการประจำวันใหม่

ตั้งแต่ ฉบับ ค.ศ. 2016 เจินปู้ถังรวม ชีเจิ้งจิงเหว่ยลี่ซู เข้ากับ หมินสูทงเซิ่ง หรือปฏิทินฤกษ์จีนตามขนบพื้นบ้าน ภายใต้ชื่อ เจินปู้ถังเทียนเหวินลี่ซ่วนทงเซิ่ง หนังสือรวมฉบับนี้ยังคงเนื้อหาปฏิทินสำหรับค้นดูไว้ และจัดรายการประจำวันใหม่

การนำเสนอแบ่งวันที่เป็นคุณออกเป็นสามระดับ ได้แก่ ซ่างจี๋ ระดับเป็นคุณสูงสุด จงจี๋ ระดับกลาง และ ผิงจี๋ ระดับเป็นคุณทั่วไป ระดับเหล่านี้สรุปการประเมินของผู้เรียบเรียง เพื่อให้ผู้อ่านไม่ต้องนำการจัดประเภททุกอย่างมาประกอบกันเอง มาตราสามระดับนี้เป็นวิธีนำเสนอของสายการจัดพิมพ์ดังกล่าว ไม่ใช่ของปฏิทินฤกษ์จีนทุกฉบับ

พื้นที่ยังมีผลต่อหน้ารายวันด้วย ไช่ปั๋วลี่เลือกกิจกรรมสำคัญ เช่น การก่อสร้าง การสมรส การเปิดกิจการ และการฝังศพ แทนที่จะพิมพ์กิจกรรมทุกอย่างที่อาจทำได้ ระดับโดยรวมกับรายการกิจกรรมที่ย่อให้สั้นทำหน้าที่ด้านบรรณาธิการต่างกัน อย่างแรกสรุปการประเมิน ส่วนอย่างหลังระบุการกระทำที่เลือกมารวมไว้ คำแนะนำในหนังสือเองอธิบายว่าควรอ่านข้อสรุปและสิ่งที่ไม่ได้ระบุเหล่านี้อย่างไร

เจินปู้ถังยังทดลองรูปแบบที่สั้นลง ได้แก่ ปฏิทินตั้งโต๊ะ สมุดบันทึกประจำวัน และบัตรปฏิทินประจำปี รูปแบบเหล่านี้ลดพื้นที่สำหรับเนื้อหาเสริม และเปลี่ยนปริมาณคำอธิบายที่วางข้างวันที่ได้

คำอธิบายสำหรับผู้อ่าน

หน้าคำอธิบายของปฏิทินฤกษ์จีนเป็นส่วนหนึ่งของการออกแบบ หน้านี้เชื่อมป้ายกำกับรายวันที่ย่อไว้เข้ากับคำอธิบายที่ละเอียดกว่าเกี่ยวกับชื่อกิจกรรม ระดับ และการใช้ยามหรือทิศ การย้ายคำอธิบายไปไว้ในส่วนต้นทำให้หน้ารายวันกระชับ ขณะเดียวกันก็ช่วยให้ใช้หนังสือฉบับนั้นได้ง่ายขึ้น

การเปลี่ยนคำอธิบายอาจสำคัญพอ ๆ กับการเปลี่ยนปก หนังสือรวมเล่ม รูปแบบที่สั้นลง หรือคอลัมน์รายวันที่ออกแบบใหม่ เปลี่ยนวิธีที่ผู้อ่านค้นและตีความรายการ ขนบการจัดพิมพ์ทงเซิ่งของฮ่องกงจึงรวมงานจัดระเบียบและอธิบายเนื้อหาที่สืบทอดกันมาอย่างต่อเนื่อง ควบคู่ไปกับการจัดทำปฏิทินใหม่ในแต่ละปี