Perubahan kalendar pada zaman Qin dan Han

Warisan Qin

Qin memulakan tahun dengan bulan qamari kesepuluh, dan pemerintahan awal Han pada mulanya mengekalkan susunan ini. Oleh itu, bulan bernombor berjalan dari bulan 10 melalui bulan 11 dan 12, diikuti oleh bulan 1 hingga 9. Penomboran bulan dan titik perubahan nombor tahun ialah kelaziman yang berasingan.

Pembaharuan kalendar juga mempunyai makna politik. Qin mengaitkan pemerintahannya dengan Air dalam sistem lima fasa dan menerima hitam sebagai warna rasmi. Perbahasan Han tentang kedudukan dinasti dalam penggantian ini menghubungkan kalendar, warna upacara dan pemerintahan yang sah. Perubahan sempadan tahun boleh menyatakan pembentukan tatanan baharu, walaupun sebahagian besar kaedah pengiraan yang diwarisi terus digunakan.

Kalendar perlu menyelaraskan bulan qamari dengan tahun bermusim. Dua belas bulan qamari lebih pendek daripada tahun bermusim, maka bulan tambahan diperlukan pada sela tertentu. Pegawai juga memerlukan urutan permulaan bulan dan penamaan harian untuk rekod mereka. Memutuskan bila tahun pentadbiran bermula hanyalah satu bahagian daripada tugas yang lebih besar ini.

Pembaharuan Taichu

Pembaharuan Taichu Maharaja Wu pada 104 SM menetapkan bulan 1, yang secara tradisional dikaitkan dengan permulaan musim bunga, sebagai permulaan tahun. Taichu juga menjadi nama era pemerintahan baharu. Kerangka astronomi pembaharuan itu berkembang menjadi sistem Santong yang dikaitkan dengan Liu Xin, yang tatacaranya masih terdapat dalam Hanshu, atau Sejarah Han Terdahulu. Rumusan kemudian ini merangkumi perkembangan selepas pembaharuan asal.

Projek itu menghimpunkan pelbagai jenis kepakaran. Tang Du mengkaji langit, Luoxia Hong menjalankan pengiraan kalendar, dan kaedah Deng Ping dipilih selepas cadangan saingan diperiksa. Peralatan cerapan dan perbandingan antara ramalan dengan fenomena cakerawala membantu istana memutuskan kaedah yang akan diberi pengesahan rasmi.

Pengiraan memerlukan epok: titik permulaan yang ditakrifkan untuk mengira hari yang berlalu dan kitaran astronomi. Menjajarkan bulan baharu, solstis musim sejuk dan hari berkitar tertentu pada epok ideal mempunyai daya tarikan simbolik serta pengiraan. Tatacara yang terhasil perlu menghubungkan kitaran musim Matahari, fasa Bulan dan kiraan hari yang berterusan.

Tradisi Taichu–Santong menggunakan bulan qamari purata sepanjang 29 hari tambah 43/81 hari, iaitu kira-kira 29.530864 hari. Penambahan berulang sela purata ini menghasilkan urutan bulan baharu yang dikira. Ini ialah bulan baharu min yang dikira pada sela seragam. Kaedah kemudian mengambil kira gerakan Matahari dan Bulan yang tidak seragam ketika menetapkan permulaan bulan.

Kerangka sembilan belas tahun menyelaraskan kitaran qamari dan musim. Sembilan belas tahun biasa yang masing-masing mempunyai dua belas bulan mengandungi 228 bulan. Penambahan tujuh bulan lompat memberikan 235 bulan qamari, hampir dengan sembilan belas tahun bermusim. Kitaran ini menyediakan skema praktikal bagi penyisipan bulan, walaupun tidak semua kalendar kemudian mengekalkan pola tetap sembilan belas tahun.

Pembaharuan Han diteruskan dengan kalendar Sifen Han Timur, yang mula digunakan secara rasmi pada 85 M. Namanya, yang bermaksud “baki suku”, merujuk komponen suku hari dalam panjang tahunnya.

Kalendar Sifen menggunakan tahun sepanjang 365¼ hari. Penerimaannya menyemak hubungan berangka antara bulan dengan tahun sambil mengekalkan struktur qamari-suria. Perbezaan kecil sekalipun dalam sela purata boleh terkumpul sepanjang pengiraan berulang.

Rekod hasil penggalian

Dokumen buluh dan kayu memelihara tarikh daripada urusan pentadbiran Qin dan Han. Entri bertarikh boleh menggabungkan tahun pemerintahan, bulan qamari dan nama hari daripada Ganzhi, atau kitaran batang dan cabang. Sesetengah rekod juga memberikan hari qamari bernombor atau mengenal pasti bulan lompat. Butiran ini membantu membina semula kalendar yang sebenarnya digunakan untuk dokumen tersebut.

Gandingan hari qamari bernombor dengan nama berkitarnya menyediakan semakan dalaman. Mengira ke belakang melalui kitaran enam puluh hari memberikan nama hari pertama bulan itu. Tarikh daripada bulan berturutan kemudian boleh membantu menentukan panjang bulan. Oleh sebab kitaran berulang setiap enam puluh hari, nama hari sahaja tidak dapat menentukan tarikh mutlak.

Rekod hasil penggalian juga membantu menguji catatan kalendar yang dipelihara dalam Shiji, atau Catatan Sejarawan Agung, dan Hanshu. Percanggahan mungkin berpunca daripada aksara yang disalin, bacaan yang tidak pasti atau pembinaan semula permulaan bulan dan bulan lompat yang salah. Sebab itulah kalendar awal yang lengkap tidak sentiasa dapat diperoleh semula dengan menerapkan satu formula terkemudian ke masa lalu. Penamaan bulan dan hari asal kekal penting kepada kronologi.